Dustoorدستور
Madde 123–169

İktisâdî Nizâm

Madde 123

İktisâdî Siyâset; ihtiyaçların doyurulması açısından toplumun üzerinde bulunması gerekene bakıştır. Böylece toplumun üzerinde bulunması gereken durum, ihtiyaçların doyurulmasının esâsı olur.

سياسة الاقتصاد هي النظرة إلى ما يجب أن يكون عليه المجتمع عند النظرة إلى إشباع الحاجات فَـيُجْـعَـلُ ما يجب أن يكون عليه المجتمع أساساً لإشباع الحاجات.

Delilleri oku (İngilizce) ↗

Madde 124

İktisâdî problem; malları ve menfaatleri tebânın tüm fertlerine dağıtmak, bunların sahibi olmak ve bunlar için çalışma olanağı tanımak suretiyle bunlardan faydalanmalarına imkân vermektir.

المشكلة الاقتصادية هي توزيع الأموال والمنافع على جميع أفراد الرعية وتمكينهم من الانتفاع بها بتمكينهم من حيازتها ومن السعي لها.

Delilleri oku (İngilizce) ↗

Madde 125

Fert fert tüm fertlerin bütün temel ihtiyaçlarının tam bir şekilde doyurulması garanti edilmelidir. Her ferdin, lüks ihtiyaçlarını mümkün mertebe en yüksek seviyede karşılamasına imkân verilmesi garanti edilmelidir.

يجب أن يُضْمَنَ إشباع جميع الحاجات الأساسية لجميع الأفراد فرداً فرداً إشباعاً كلياً. وأن يُضْمَنَ تمكين كل فرد منهم من إشباع الحاجات الكمالية على أرفع مستوى مستطاع.

Delilleri oku (İngilizce) ↗

Madde 126

Mal, yalnızca Allah’ındır ve O, insanoğlunu bunda istihlâf edendir ki böylece bu genel istihlâf ile insan, malın mülkiyet hakkına sahip olmuştur. Allah, ferdin malı sahiplenmesine izin verendir ki bu özel izin ile de insanın fiilî mülkiyeti meydana gelmiştir.

المال لله وحده وهو الذي استخلف بني الإنسان فيه فصار لهم بهذا الاستخلاف العام حق ملكيته، وهو الذي أذن للفرد بحيازته فصار له بهذا الإذن الخاص ملكيته بالفعل.

Delilleri oku (İngilizce) ↗

Madde 127

Mülkiyet üç çeşittir: Ferdi Mülkiyet, Kamu Mülkiyeti ve Devlet Mülkiyeti.

الملكية ثلاثة أنواع: ملكية فردية، وملكية عامة، وملكية الدولة.

Delilleri oku (İngilizce) ↗

Madde 128

Ferdî Mülkiyet; nispet edildiği kimseye bir şeyden faydalanma ve mukâbilinde karşılık alma imkânı veren mal ve menfaat ile takdîr edilmiş şer’î bir hükümdür.

الملـكـية الفـردية هي حكـم شرعي مقدر بالعين أو المنفـعـة يقـتـضي تمكين من يضاف إليه من انتفاعه بالشيء وأخذ العوض عنه.

Delilleri oku (İngilizce) ↗

Madde 129

Kamu Mülkiyeti; Şarî’in topluma lutfettiği, mallardan müşterek faydalanma iznidir.

الملكـية العامة هي إذن الشارع للجماعة بالاشـتراك في الانـتـفـاع بالعـين.

Delilleri oku (İngilizce) ↗

Madde 130

Vergi malları, Harac ve Cizye gibi tasarrufu Halîfe’nin görüşüne ve ictihâdına bağlı olan her mal, Devlet Mülkiyeti olur.

كل مال مصرفه موقوف على رأي الخليفة واجتهاده يعتبر ملكاً للدولة، كأموال الضرائب والخراج والجزية.

Delilleri oku (İngilizce) ↗

Madde 131

Menkul ve gayri-menkul malda ferdi mülkiyet beş şer’î sebebe bağlıdır:

a. Çalışma

b. İrs

c. Yaşamak için mala ihtiyaç

d. Devlet’in malından tebâya vermesi

e. Fertlerin mal mukabilinde olmadan veya gayret sarf etmeden aldıkları mallar.

الملكية الفردية في الأموال المنقولة وغير المنقولة مقيدة بالأسباب الشرعية الخمسة وهي:

أ - العمل.

ب - الإرث.

ج - الحاجة إلى المال لأجل الحياة.

د - إعطاء الدولة من أموالها للرعية.

هـ - الأمـوال الـتي يـأخـذهـا الأفـراد دون مقابل مال أو جهد.

Delilleri oku (İngilizce) ↗

Madde 132

İster infak tasarrufuna ait olsun ister mülkün arttırılması tasarrufuna ait olsun mülkiyetteki tasarruf, Şarî’in iznine bağlıdır. İsraf, zevke düşkünlük ve cimrilik yasaklanır. Kapitalist şirketler, kooperatifler ve Şeriat’e muhâlif bütün muamelatlar yasaklanır. Ribâ, fâhiş fiyat, ihtikâr, kumar ve benzeri yasaklanır.

التصرف بالملكية مُقَيَّدٌ بإذن الشارع، سواء أكان تصرفاً بالإنفاق أم تصرفاً بتنمية الملك. فَيُمْنَعُ السَّرَفُ والترف والتقتير، وتُمْنَعُ الشركات الرأسمالية والجمعيات التعاونية وسائر المعاملات المخالفة للشرع، ويمنع الربا والغبن الفاحش والاحتكار والقمار وما شابه ذلك.

Delilleri oku (İngilizce) ↗

Madde 133

Öşrî Arâzi, ahâlisinin üzerinde İslam’a girdiği arâzi ile Arap Yarımadası arâzisidir. Harâcî Arâzi ise, Arap Yarımadasından başka harp ve sulh suretiyle fethedilen yerlerdir. Fertler Öşrî Arâzi’nin rakabesini (aslını) ve menfaatini mülkiyet edinirler. Harâcî Arâzi’nin rakabesinin mülkiyeti devletindir ve menfaatinin mülkiyeti ise fertlerindir. Her ferdin şer’î akitlerle öşri arâziyi, haraci arâzinin menfaatiyle mübadele etme hakkı vardır. Bunlar da diğer mallar gibi mîras bırakılır.

الأرض العشرية هي التي أسلم أهلها عليها وأرض جزيرة العرب، والأرض الخراجية هي التي فتحت حرباً أو صلحاً ما عدا جزيرة العرب، والأرض العشرية يملك الأفراد رقبتها ومنفعتها. وأما الأرض الخراجية فرقبتها ملك للدولة ومنفعتها يملكها الأفراد، ويحق لكل فرد تبادل الأرض العشرية، ومنفعة الأرض الخراجية بالعقود الشرعية وتورث عنهم كسائر الأموال.

Delilleri oku (İngilizce) ↗

Madde 134

Mevat arâzi (işlenmemiş sahipsiz arâzi), faydalanılır hale getirmek ve çevrelemek suretiyle mülk edinilir. Fakat mevat arâzi dışında kalan arâziler ancak irs, satın alma ve ikta (Devlet tarafından dağıtılması) gibi şer’î sebeplerle mülk edinilir.

الأرض الموات تملك بالإحياء والتحجير، وأما غير الموات فلا تملك إلا بسبب شرعي كالإرث والشراء والإقطاع.

Delilleri oku (İngilizce) ↗

Madde 135

İster Öşrî Arâzi olsun, ister Harâcî Arâzi olsun, arâziyi ziraat için kiralamak mutlak olarak yasaklanır. Yine muzâra’a (parayla veya mahsulün bir kısmıyla kiralama) da yasaklanır. Musâkâ (ağaçların kiraya verilmesi) ise mutlak olarak câizdir.

يمنع تأجير الأرض للزراعة مطلقاً سواء أكانت خراجية أم عشرية، كما تمنع المزارعة، أما المساقاة فجائزة مطلقاً.

Delilleri oku (İngilizce) ↗

Madde 136

Arâzi mülkiyeti olan herkes o arâziyi işletmeye zorlanır. Beyt-ul Mâl’den, muhtaç olanlara arâzisini işletmesini mümkün kılacak kadar yardım verilir. Arâzi, üç sene işletmeksizin ihmâl edenden alınıp başkasına verilir.

يجبر كل من ملك أرضاً على استغلالها ويعطى المحتاج من بيت المال ما يمكنه من هذا الاستغلال. وكل من يهمل الأرض ثلاث سنين من غير استغلال تؤخذ منه وتعطى لغيره.

Delilleri oku (İngilizce) ↗

Madde 137

Kamu Mülkiyeti şu üç şeyde tahakkuk eder:

a. Şehir meydanları gibi toplumun yararlandığı her yer,

b. Petrol yatakları gibi zengin maden kaynakları,

c. Nehirler gibi tabiatı gereği fertlerin sahiplenmesi mümkün olmayan şeyler.

تتحقق الملكية العامة في ثلاثة أشياء هي:

أ - كل ما هو من مرافق الجماعة كساحات البلد.

ب - المعادن التي لا تنقطع كمنابع البترول.

ج - الأشياء التي طبيعتها تمنع اختصاص الفرد بحيازتها كالأنهار.

Delilleri oku (İngilizce) ↗

Madde 138

Fabrika esas itibariyle ferdî mülklerdendir. Ancak fabrika, ürettiği maddenin hükmünü alır. Eğer madde ferdi mülklerden ise o fabrika ferdî bir mülk olur, tekstil fabrikaları gibi. Eğer madde kamu mülklerinden ise o fabrika kamu mülkü olur, demir-çelik fabrikaları gibi.

المصنع من حيث هو من الأملاك الفردية إلا أن المصنع يأخذ حكم المادة التي يصنعها. فإن كانت المادة من الأملاك الفردية كان المصنع ملكاً فردياً كمصانع النسيج. وإن كانت المادة من الأملاك العامة كان المصنع ملكاً عاماً كمصانع استخراج الحديد.

Delilleri oku (İngilizce) ↗

Madde 139

Devlet’in, Ferdî Mülkiyeti Kamu Mülkiyeti’ne dönüştürmesi câiz değildir. Çünkü Kamu Mülkiyeti, malın tabiatında ve niteliğinde sâbittir, devletin görüşüne bağlı değildir.

لا يجوز للدولة أن تحوّل ملكية فردية إلى ملكية عامة، لأن الملكية العامة ثابتة في طبيعة المال وصفته لا برأي الدولة.

Delilleri oku (İngilizce) ↗

Madde 140

Ümmetin fertlerinden her ferdin, Kamu Mülkiyeti’ne giren her şeyden faydalanma hakkı vardır. Devlet’in tebâdan kayırdığı bir kimseye kamu mülklerini mülkiyet edinme veya kullanma izni vermesi câiz değildir.

لكل فرد من أفراد الأمة حق الانتفاع بما هو داخل في الملكية العامة، ولا يجوز للدولة أن تأذن لأحد دون باقي الرعية بملكية الأملاك العامة أو استغلالها.

Delilleri oku (İngilizce) ↗

Madde 141

Devlet’in, tebânın maslahatı olarak gördüğü herhangi bir maslahat için, Mevât Arâzi’yi ve Genel Mülkiyet kapsamına girenleri koruma altına alması câizdir.

يجوز للدولة أن تحمي من الأرض الموات ومما هو داخل في الملكية العامة لأية مصلحة تراها من مصالح الرعية.

Delilleri oku (İngilizce) ↗

Madde 143

Zekât, Müslümanlardan tahsil edilir ve Şeriat’ın kendilerinden alınmasına karar verdiği nakit, ticâret eşyâsı, mâşiye (küçük-büyük baş hayvan) ve hubûbât gibi mallardan alınır. Şeriat’ın zikretmediklerinden alınmaz. Zekât; ister âkil ve bâliğ gibi mükellef olsun, isterse çocuk ve deli gibi mükellef olmasın, her mal sahibinden alınır ve Beyt-ul Mâl’de özel bir bölüme konur ve yalnızca Kur’ân-il Kerîm’de zikredilen sekiz sınıftan birine veya birden fazlasına harcanır.

تجبى الزكاة من المسلمين، وتؤخذ على الأموال التي عين الشرع الأخذ منها من نقد وعروض تجارة ومواش وحبوب. ولا تؤخذ من غير ما ورد الشرع به. وتؤخذ من كل مالك سواء أكان مكلفاً كالبالغ العاقل أم غير مكلف كالصبي والمجنون، وتوضع في باب خاص من بيت المال، ولا تصرف إلا لواحد أو أكثر من الأصناف الثمانية الذين ذكرهم القرآن الكريم.

Delilleri oku (İngilizce) ↗

Madde 144

Zımmîlerden cizye tahsîl edilir. Verebileceği miktarda bâliğ erkeklerden alınır. Kadınlar ile çocuklardan alınmaz.

تجبى الجزية من الذميين، وتؤخذ على الرجال البالغين بقدر ما يحتملونها، ولا تؤخذ على النساء ولا على الأولاد.

Delilleri oku (İngilizce) ↗

Madde 145

Harâcî Arâzi’den gücü yettiğince Harac alınır. Öşrî arâziden ise bilfiil çıkan mahsulün Zekâtı alınır.

يجبى الخراج على الأرض الخراجية بقـدر احتـمـالها، وأمـا الأرض العشرية فتجبى منها الزكاة على الناتج الفعلي.

Delilleri oku (İngilizce) ↗

Madde 146

Müslümanlardan, Beyt-ul Mâl masraflarını karşılamak için Şeriat’ın alınmasını câiz gördüğü vergi alınır. Şu şartla ki ma’rufa göre mal sahibine bırakılması gereken ihtiyaçlardan fazla bulunan kısımlardan alınmalı ve bunun, Devlet’in ihtiyaçlarını gidermeye yetip yetmediği gözetilmelidir.

تستوفى من المسلمين الضريبة التي أجاز الشرع استيفاءها لسد نفقات بيت المال، على شرط أن يكون استيفاؤها مما يزيد على الحاجات التي يجب توفيرها لصاحب المال بالمعروف، وأن يراعى فيها كفايتها لسد حاجات الدولة.

Delilleri oku (İngilizce) ↗

Madde 147

Şeriat’ın Ümmete yapmasını vâcip kıldığı bütün işleri yerine getirmek için Beyt-ul Mâl’de mal yoksa bu vâcip, Ümmete intikal eder. Bu takdirde Ümmete vergi koymak suretiyle işleri imkân dâhilinde yoluna sokmak Devlet’in hakkıdır. Şeriat’ın Ümmete vâcip kılmadığı; mahkemeler, dâireler veya herhangi bir maslahatın gerçekleştirilmesi için konan resmî harçlar gibi şeylerden dolayı Devlet’in vergi alması câiz değildir.

كل ما أوجب الشرع على الأمة القيام به من الأعمال وليس في بيت المال مال للقيام به فإن وجوبه ينتقل على الأمة، وللـدولـة حينئذ الحـق في أن تحصله من الأمة بفرض الضريبة عليها. وما لم يجب على الأمـة شـرعاً القيام به لا يجوز للدولة أن تفرض أية ضريبة من أجله، فلا يجـوز أن تأخـذ رسـومـاً للمـحـاكم أو الدوائر أو لقضاء أية مصلحة.

Delilleri oku (İngilizce) ↗

Madde 148

Devlet Bütçesi’nin şer’î hükümlerce belirlenen dâimî bölümleri vardır. Fakat bütçe kısımları, her kısmın içerdiği meblağlar ve her kısımda bu meblağların tahsis edildiği işler, Halîfe’nin görüşüne ve ictihâdına bağlıdır.

لميزانية الدولة أبواب دائمية قررتها أحكام شرعية. وأما فصول الميزانية والمبالغ التي يتضمنها كل فصل، والأمور التي تخصص لها هذه المبالغ في كل فصل، فإن ذلك موكول لرأي الخليفة واجتهاده.

Delilleri oku (İngilizce) ↗

Madde 149

Beyt-ul Mâl’in dâimî gelirleri; Fey’in (savaşsız elde edilen ganîmetlerin) tamamı, Cizye, Harac, Rikâz’ın (definenin) beşte biri ve Zekât’tır. İhtiyaç olsun ya da olmasın bu mallar devamlı olarak alınır.

واردات بيت المال الدائمية هي الفيء كله، والجزية، والخراج، وخمس الركاز، والزكاة. وتؤخذ هذه الأموال دائمياً سواء أكانت هنالك حاجة أم لم تكن.

Delilleri oku (İngilizce) ↗

Madde 150

Beyt-ul Mâl’ın dâimî gelirleri devlet harcamalarına yeterli gelmediği zaman, Devlet Müslümanlardan vergiler tahsil edebilir. Vergileri tahsil etmede aşağıdaki yönleri tâkip etmelidir:

a. Fakirler, miskinler, İbn-is Sebîl’ler (yolda kalanlar) ve Cihâd farzını yerine getirmek için Beyt-ul Mâl’e farz olan harcamaları karşılamak.

b. Memurların nafakaları, Ordunun erzakları ve yöneticilerin tavitleri gibi, Beyt-ul Mâl’e farz olan, bedel vaziyetindeki harcamaları karşılamak.

c. Yollar yapmak, sular çıkarmak, mescidler, okullar ve hastaneler inşâ etmek gibi, karşılıksız refiklik ve maslahat yönünden Beyt-ul Mâl’e farz olan harcamaları karşılamak.

d. Tebânın başına gelen açlık, tufan veya deprem benzeri bir olay gibi, zâruret yönünden Beyt-ul Mâl’e farz olan harcamaları karşılamak.

إذا لم تكف واردات بيت المال الدائمية لنفقات الدولة فإن لها أن تحصل من المسلمين ضرائب، ويجب أن تسير في تحصيل الضرائب على الوجه التالي:

أ - لسد النفقات الواجبة على بيت المال للفقراء والمساكين وابن السبيل وللقيام بفرض الجهاد.

ب - لسد النفقات الواجبة على بيت المال على سبيل البدل كنفقات الموظفين وأرزاق الجند وتعويضات الحكام.

ج - لسد النفقات الواجبة على بيت المال على وجه المصلحة والإرفاق دون بدل كإنشاء الطرقات واستخراج المياه وبناء المساجد والمدارس والمستشفيات.

د - لسد النفقات الواجبة على بيت المال على وجه الضرورة كحادث طرأ على الرعية من مجاعة أو طوفان أو زلزال.

Delilleri oku (İngilizce) ↗

Madde 151

Devlet’in sınır kapılarında alınan gümrükler, Devlet Mülkiyeti’nin veya Kamu Mülkiyeti’nin netîcesi olan mallar, mîrasçısı olmayanlardan tevârüs eden mallar ve mürtedlerin malları da Beyt-ul Mâl’in gelirlerindendir.

يعتبر من الواردات التي توضع في بيت المال الأموال التي تؤخذ من الجمارك على ثغور البلاد، والأموال الناتجة من الملكية العامة أو من ملكية الدولة، والأموال الموروثة عمن لا وارث له وأموال المرتدين.

Delilleri oku (İngilizce) ↗

Madde 152

Beyt-ul Mâl’in harcamaları, şu altı yöne taksîm edilir:

a. Zekâtı hak eden sekiz sınıfa, Zekât bölümünden harcanır.

b. Zekât malları bölümünde mal bulunmadığı takdirde fakirlere, miskinlere, İbn-is Sebîl’lere, Cihâd’a ve Ğarîmler’e (borçlarını ödeyemeyen borçlulara) para, Beyt-ul Mâl’in dâimî gelirlerinden ödenir. Burada da yoksa Ğarîmler’e bir şey ödenmez. Fakat fakirler, miskinler, İbn-is Sebîl’ler ve Cihâd için yapılacak masrafı kapatmak üzere vergiler tahsîl edilir. Fesâd korkusu halinde ise bu giderler için borç para alınır.

c. Askerler, yöneticiler, memurlar gibi devlet hizmetini yerine getirenlere Beyt-ul Mâl’den para ödenir. Beyt-ul Mâl’in malı yeterli olmazsa bu masrafı kapatmak üzere derhal vergiler tahsîl edilir. Fesâd korkusu halinde ise bu giderler için borç para alınır.

d. Yollar, câmiler, hastaneler ve okullar gibi temel hizmetler ve maslahatlar için Beyt-ul Mâl’den harcanır. Beyt-ul Mâl’deki yeterli olmazsa bu masrafı kapatmak üzere hemen vergiler tahsîl edilir.

e. Lüks hizmetlere ve maslahatlara Beyt-ul Mâl’den harcanır. Bunlar için Beyt-ul Mâl’de yeteri kadar bulunmazsa bunlara para harcanmaz ve ertelenir.

f. Deprem ve tufan gibi doğal âfetler için Beyt-ul Mâl’den harcanır. Bunlar için Beyt-ul Mâl’de yeteri kadar yoksa bunlar için hemen borç para alınır, sonra bu borç toplanan vergilerden kapatılır.

نفقات بيت المال مقسمة على ست جهات هي:

أ - الأصناف الثمانية الذين يستحقون أموال الزكاة يصرف لهم من باب الزكاة.

ب - الفقراء والمساكين وابن السبيل والجهاد والغارمون إذا لم يوجد في باب أموال الزكاة مال صرف لهم من واردات بيت المال الدائمية، وإذا لم يوجد لا يصرف للغارمين شيء. وأما الفقراء والمساكين وابن السبيل والجهاد فتحصل ضرائب لسد نفقاتهم ويقترض لأجل ذلك في حالة خوف الفساد.

ج - الأشخاص الذين يؤدون خدمات للدولة كالموظفين والجند والحكام فإنه يصرف لهم من بيت المال. وإذا لم يكف مال بيت المال تحصل ضرائب في الحال لسد هذه النفقات ويقترض لأجلها في حالة خوف الفساد.

د - المصالح والمرافق الأساسية كالطرقات والمساجد والمستشفيات والمدارس يصرف عليها من بيت المال، فإذا لم يف ما في بيت المال تحصل ضرائب في الحال لسد هذه النفقات.

هـ - المصالح والمرافق الكمالية يصرف عليها من بيت المال، فإذا لم يوجد ما يكفي لها في بيت المال لا يصرف لها وتؤجل.

و - الحوادث الطارئة كالزلازل والطوفان يصرف عليها من بيت المال، وإذا لم يوجد يقترض لأجلها المال في الحال ثم يسدد من الضرائب التي تجمع.

Delilleri oku (İngilizce) ↗

Madde 153

Devlet, tâbiyetini taşıyan herkes için iş bulmayı garanti eder.

تضمن الدولة إيجاد الأعمال لكل من يحمل التابعية.

Delilleri oku (İngilizce) ↗

Madde 154

Fertlerin yanında ve şirketlerde çalışanlar, hakların ve yükümlülüklerin tümünde devlette çalışanlar gibidir. Ücretle çalışmakta olan herkes, -iş veya işçi türü değişse de- çalışandır. Ücretli ile işveren ücret miktarında anlaşmazlığa düşerlerse, ecr-i misl’e (piyasa ücretine) göre hüküm verilir. Bunların dışındaki hususlarda anlaşmazlığa düştüklerinde ise, aralarında şer’î hükümlere göre yapılan sözleşmeye binâen hüküm verilir.

الموظفون عند الأفراد والشركات كالموظفين عند الدولة في جميع الحقوق والواجبات، وكل من يعمل بأجر هو موظف مهما اختلف نوع العمل أو العامل. وإذا اختلف الأجير والمستأجر على الأجرة يُحَكَّمُ أجر المثل. أما إذا اختلفوا على غيرها فَيُحَكَّمُ عقد الإجارة على حسب أحكام الشرع.

Delilleri oku (İngilizce) ↗

Madde 155

Ücretin, işten sağlanacak maslahata ve işçinin sağlayacağı maslahata göre takdir edilmesi câizdir. Ücretlinin bilgisine veya ilmî diplomasına göre ücret takdir edilmez. Çalışanlar için dereceler yoktur. Bilakis kendilerine -gerek iş gerek işçi ile ilgili olsun- hak ettikleri ücretin tamamı verilir.

يجوز أن تكون الأجرة حسب منفعة العمل، وأن تكون حسب منفعة العامل، ولا تكون حسب معلومات الأجير، أو شهاداته العلمية، ولا توجد ترقيات للموظفين بل يعطون جميع ما يستحقونه من أجر سواء أكان على العمل أم على العامل.

Delilleri oku (İngilizce) ↗

Madde 156

Devlet, malı ve işi olmayan, nafakasını temin edecek kimsesi bulunmayan kimselerin nafakalarını garanti eder. Yaşlıların ve özürlülerin barındırılmasını üstlenir.

تضمن الدولة نفقة من لا مال عنده ولا عمل له، ولا يوجد من تجب عليه نفقته، وتتولى إيواء العجزة وذوي العاهات.

Delilleri oku (İngilizce) ↗

Madde 157

Devlet, malın tüm tebâ arasında tedâvül etmesi için çalışır ve yalnızca belirli bir zümre arasında tedâvül etmesine engel olur.

تعمل الدولة على تداول المال بين الرعية وتحول دون تداوله بين فئة خاصة.

Delilleri oku (İngilizce) ↗

Madde 158

Devlet, lüks ihtiyaçlarını sağlama imkanları için ve devletin sahip olduğu mallara göre toplumda dengenin oluşturulması için tebâ fertlerine şöyle kolaylık sağlar:

a. Beyt-ul Mâl’de sahibi olduğu menkul veya gayri- menkul mallardan, feyden ve benzerlerinden verir.

b. Yeterince arâzisi bulunmayanlara mamur olan ve mamur olmayan (verimli ve çorak) arâzilerini iktâ eder. Fakat arâzisi olup da işletmeyenlere vermez. Ziraata imkânı olmayanlara ise ziraat yapabilmeleri için mal verir.

c. TBorçlarını ödeyemeyenlerin borçlarını Zekât malından, feyden ve benzerlerinden kapatır.

تيسر الدّولة لأفراد الرعية إمكانية إشباع حاجاتهم الكمالية وإيجاد التوازن في المجتمع حسب توفر الأموال لديها، على الوجه التالي:

أ - Tأن تعطي المال منقولاً أو غير منقول من أموالها التي تملكها في بيت المال، ومن الفيء وما شابهه.

ب - أن تقطِع من أراضيها العامرة وغير العامرة من لا يملكون أرضاً كافية. أما من يملكون أرضاً ولا يستغلونها فلا تعطيهم. وتعطي العاجزين عن الزراعة مالاً لتوجد لديهم القدرة على الزراعة.

ج - تقوم بسداد ديون العاجزين عن السداد من مال الزكاة ومن الفيء وما شابه.

Delilleri oku (İngilizce) ↗

Madde 159

Arâzinin üretimini en üst seviyeye ulaştırmak üzere, arâzinin işletilmesini gerçekleştirecek ziraat siyâseti gereğince Devlet, ziraat işlerini ve ziraat mahsullerini denetler.

تشـرف الدولة على الشـؤون الزراعية ومحصولاتها وَفْقَ ما تتطلبه السياسية الزراعية التي تحقق استغلال الأرض على أعلى مستوى من الإنتاج.

Delilleri oku (İngilizce) ↗

Madde 160

Devlet, bütün sanâyi işlerini denetler ve Kamu Mülkiyeti kapsamına giren sanâyiyi direkt işletir.

تشرف الدولة على الشؤون الصناعية برمتها، وتتولى مباشرة الصناعات التي تتعلق بما هو داخل في الملكية العامة.

Delilleri oku (İngilizce) ↗

Madde 161

Dış Ticâret, malın kaynağı bakımından değil, tâcirin tâbiyeti bakımından değerlendirilir. Harbî tâcirler - tâcir veya mal için özel izinleri olmadıkça-beldelerimizde ticâret yapmaktan men edilirler. Muâhid (anlaşmalı) devletlerin tâcirleri ise aramızdaki anlaşma gereğince muâmeleye tabidirler. Tebâdan olan tâcirler de beldelerin muhtaç olduğu maddeleri ihrâc etmekten ve düşmanları askerî, ekonomik ve sanâyi yönünden güçlendirecek maddeleri ihrâc etmekten men edilirler. Fakat sahip oldukları herhangi bir malı ithâl etmekten men edilmezler. "İsrail" gibi bizimle ehli arasında fiili harb bulunan bir ülke, bu hükümlerden istisna edilir. Bu ülke, ticâret ile ilgili olsun ya da olmasın, kendisi ile olan tüm alâkalarda Fiilî Dâr-ul Harb hükümlerini alır.

التجارة الخارجية تعتبر حسب تابعية التاجر لا حسب منشأ البضاعة، فالتجار الحربيون يمنعون من التجارة في بلادنا إلا بإذن خاص للتاجر أو للمال. والتجار المعاهدون يعاملون حسب المعاهدات التي بيننا وبينهم، والتجار الذين من الرعية يمنعون من إخراج ما تحتاجه البلاد من المواد ومن إخراج المواد التي من شأنها أن يتقوّى بها العدو عسكرياً أو صناعياً أو اقتصادياً، ولا يُمنعون من إدخال أي مال يملكونه. ويُستثنى من هذه الأحكام البلد الذي بيننا وبين أهله حرب فعلية «كإسرائيل» فإنه يأخذ أحكام دار الحرب الفعلية في جميع العلاقات معه تجارية كانت أم غير تجارية.

Delilleri oku (İngilizce) ↗

Madde 162

Hayat işleriyle ilgili her türlü ilmi laboratuarlar kurmak tebânın tüm fertlerinin hakkıdır. Bizzat Devlet’in de böyle laboratuarlar kurması lâzımdır.

لجميع أفراد الرعية الحق في إنشاء المختبرات العـلـمـية المتعلقة بكافة شؤون الحياة، وعلى الدولة أن تقوم هي بإنشاء هذه المختبرات.

Delilleri oku (İngilizce) ↗

Madde 163

Fertler, Ümmet veya Devlet için zarara yol açan maddeler üreten laboratuarlara sahip olmaktan men edilirler.

يمنع الأفراد من ملكية المختبرات التي تنتج مواد تؤدي ملكيتهم لها إلى ضرر على الأمة أو على الدولة.

Delilleri oku (İngilizce) ↗

Madde 164

Devlet bütün sağlık hizmetlerini herkes için ücretsiz temin eder. Fakat ücretle doktor tutmak ve ilaç satmak yasaklanmaz.

توفر الدولة جميع الخدمات الصحية مجاناً للجميع، ولكنها لا تمنع استئجار الأطباء ولا بيع الأدوية.

Delilleri oku (İngilizce) ↗

Madde 165

Beldelerimizde yabancı malların işletilmesi ve yatırım yapılması men edilir. Yine herhangi bir yabancıya ayrıcalık tanınması da men edilir.

يمنع استغلال الأموال الأجنبية واستثمارها في البلاد كما يمنع منح الامتيازات لأي أجنبي.

Delilleri oku (İngilizce) ↗

Madde 166

Devlet, kendisine has, bağımsız bir para çıkartır. Bu paranın, herhangi bir yabancı para birimine bağlanması câiz değildir.

تصـدر الدولة نقـداً خـاصـاً بها يكون مستقلاً ولا يجوز أن يرتبط بأي نقد أجنبي.

Delilleri oku (İngilizce) ↗

Madde 167

Devlet’in parası, gerek sikkeli gerek sikkesiz olarak altın ve gümüştür. Devlet’in bu ikisinden başka nakit çıkartması câiz değildir. Devlet’in, hazinesinde denk miktarda altın ve gümüş karşılığı olması koşuluyla, altın ve gümüş yerine başka bir şey çıkarması câizdir. Dolayısıyla altın ve gümüşten tamamen denk mukabilleri varsa, Devlet’in bakır, bronz, kağıt veya benzerini çıkartıp bunları kendi ismiyle sikkeli nakit yapması câizdir.

نقود الدولة هي الذهب والفضة مضروبة كانت أو غير مضروبة. ولا يجوز أن يكون لها نقد غيرهما. ويجوز أن تصدر الدولة بدل الذهب والفضة شيئاً آخر على شرط أن يكون له في خزانة الدولة ما يساويه من الذهب والفضة. فيجوز أن تصدر الدولة نحاساً أو برونزاً أو ورقاً أو غير ذلك وتضربه باسمها نقداً لها إذا كان له مقابل يساويه تماماً من الذهب والفضة.

Delilleri oku (İngilizce) ↗

Madde 168

Devlet’in kendi parası arasındaki değişim câiz olduğu gibi, kendi para birimi ile diğer devletlerin para birimleri arasındaki değişim de aynı şekilde câizdir. Paralar farklı cinslerden olduğu zaman, - geciktirilmeksizin el değiştirilmesi şartıyla- aralarındaki değişimde birinin fazla olması câizdir. Veresiye olması ise câiz değildir. İki cins farklı oldukça, değişim fiyatının sınırlandırılmadan değiştirilmesine izin verilir. Tebânın fertlerinden her bir fert, -herhangi bir para izni veya başka bir izin gerekmeksizin- dışardan ve içerden dilediği parayı satın alabilir ve onunla dilediğini satın alabilir.

الصرف بين عملة الدولة وبين عملات الدول الأخـرى جـائـز كالصـرف بين عملتها هي سواء بسواء وجائز أن يتفـاضـل الصـرف بينهما إذا كانا من جنسين مختلفين على شرط أن يكون يداً بيد، ولا يصح أن يكون نسيئة. ويسمح بتغيير سعر الصرف دون أي قيد ما دام الجنسان مختلفين، ولكل فرد من أفراد الرعية أن يشتري العملة التي يريدها من الداخل والخارج وأن يشتري بها دون أي حاجة إلى إذن عملة أو غيره.

Delilleri oku (İngilizce) ↗

Madde 169

AI TRANSLATED Bankaların açılması kesin olarak yasaktır. Yalnızca Devlet’in bankası bulunur. Bu banka ribâ ile muâmele yapmaz ve Beyt-ul Mâl’in dâirelerinden bir dâiredir. Şer’î hükümlere göre ödünç para verir, mâlî ve nakdî muâmeleleri kolaylaştırır.

يمنع فتح المصارف منعاً باتاً، ولا يكون إلا مصرف الدولة، ولا يتعامل بالربا ويكون دائرة من دوائر بيت المال. ويقوم بإقراض الأموال حسب أحكام الشرع، وبتسهيل المعاملات المالية والنقدية.

Delilleri oku (İngilizce) ↗